Alessandro

 

Maandagavond hebben we de doorloop gedaan. Dan kun je zien hoe het er in het donker uitziet. Vooral als je in de kerk zit, vanaf mijn plaats op het podium is de indruk beperkt. Ik zie wel dat Serge een groot talent voor het bouwen van een podium heeft. Met de losse vloerdelen heeft hij er weer iets moois van gemaakt, waarop Donatella en Sonja het verhaal kunnen vertellen. Vorig jaar had hij ook zulke inventieve opstellingen, zoals de tribunes voor het publiek bij de laatste, en het gebruik van het hekwerk bij de Combattimento van Monteverdi. Één karakteristiek daarvan keert nu weer terug in een andere gedaante, maar dat zal ik nog niet verklappen.


En de muziek van Alessandro Scarlatti, waar we vanavond veel van gaan spelen, is voor Serge ook vertrouwd. Een paar maanden geleden zag ik nog een mooie enscenering van La Giuditta, een echte opera, in Den Haag. Bij ons geen opera, maar wel een paar aria's en een cantate. Niet alleen met sopraan, maar in alle gevallen ook met trompet. Een bijzondere combinatie, die in de ruime akoestiek van de Laurenskerk prachtig klinkt. We hoeven geen medelijden te hebben met Sonja, die, zelfs als zwangere vrouw, er stralend bovenuit zingt.

Scarlatti was voor mij altijd Domenico, de man van de vele sonates, die de grote pianisten als Vladimir Horowitz op hun repertoire hadden. Alessandro is de vader, met een enorm oeuvre, van alleen al meer dan 600 cantates. Hij kwam van Sicilië, heeft lang in Napels gezeten, maar verkeerde ook in de omgeving van de beroemd kardinaal Ottoboni in Rome en werd door paus Clemens XI geadeld tot 'Cavaliere'. Een uitgebreide briefwisseling van Ferdinando de Medici over zijn werk is overgeleverd, dus we horen hem op de laatste Lof&Lust ook weer terug. Voor mij zijn het vooral de langzame delen van de muziek waarin hij een uniek soort expressiviteit en instrumentale kleur weet te bereiken. Heel anders dan de madrigalen van Gesualdo, die is ouder en excentrieker, maar de combinatie van beide componisten is een interessante.  

Maar anderen weten dat veel beter te verwoorden dan ik: 

Scarlatti's greatest claim to remembrance lies in the fact that he practically created the language of classical music. He extended the old forms, and filled them with melody unrivalled for purity and serenity, based on a far-reaching foundation of modern harmony and tonality, combined with a remarkable power of thematic development. That his great qualities have been little recognized is due partly to the wonderful mastery with which he avoided all appearance of difficulty, and partly to the fact that he carried out in his operas and cantatas the structural methods which the present age considers to be suitable to instruments alone, but which were indeed admirably suited to vocal music in an age when the singer was technically and intellectually far in advance of all other musicians.

'unrivalled for purity and serenity'. Alle reden om met velen vanavond naar de Laurenskerk te komen. Ook voor een mooi verhaal overigens, waarbij Minnekus de Groot niet Lucrezia zelf aan het woord laat, maar haar hofdame, die inmiddels helemaal klaar is met die gruwelijke Borgia-clan!