Viva Venezia!

Na maanden van voorbereidingen, bedenken, beluisteren, bediscussiëren, was het deze week eindelijk zover dat we met de musici in de Laurenskerk zaten en konden horen wat voor repertoire er voor het eerste programma van de nieuwe serie Lof&Lust was uitgekozen. Vivaldi kennen we natuurlijk allemaal, hoewel het Concerto all rustica nooit op een hitlijst zal hebben gestaan. Die man heeft ook zoveel gecomponeerd! En onder de minder bekende stukken zitten nog veel juweeltjes. Met een knipoog komt ook nog een van zijn evergreens heel even langs in het programma, als illustratie van de tekst die op dat moment wordt uitgesproken. Ruurt de Maerschalk zal dat gaan doen, in de rol van Titiaan. Hij was nog niet bij onze repetities maar heeft al wel apart met regisseur Elsina Jansen gerepeteerd. Komende week zullen we gaan merken hoe de tekst combineert met de muziek. En met de beelden, want die eerste voorstelling gaat, meer dan beide andere, ook over zien. 

Of Titiaan een groot muziekliefhebber was, is moeilijk meer na te gaan, maar op meerdere schilderijen komen musici voor. Een keer, bij Bacchanale, dat in het Prado hangt, is een bijna leesbaar muziekhandschrift te zien. Men denkt er een canon van Adriaan Willaert in te hebben herkend. Willaert is de enige tijdgenoot die we ook tot klinken brengen, en bovendien een landgenoot, als we het 15e eeuwse Vlaanderen even bij de Nederlanden rekenen. Voor de muziekgeschiedenis, en zeker die van Venetië, waar hij aan de basis van de ontwikkeling van de dubbelkorigheid stond, is hij van grote betekenis geweest. Maar zijn muziek klinkt nog maar zelden. We openen met een vrolijk lied, La vita mia dolce, wat in het programma ook echt gaat werken als een intro, maar daar moet ik niet te veel van verklappen, en eindigen met O magnum mysterium, een van zijn beroemdste werken. Het is een religieus motet, eigenlijk voor kerstmis, maar het kan heel goed staan voor de verwondering over het genie van Titiaan, die in zijn lange leven zulke ongelooflijke meesterwerken tot stand heeft gebracht. In deze nieuwe instrumentale bewerking van Jan Willem Nelleke zullen we ons bij het spelen ook laten leiden door de tekst en de handeling die eraan vooraf is gegaan. Bij het eerste doorspelen viel al op hoe geschikt de ruimte van de Laurenskerk is voor deze muziek, maar we hebben nog wel even tijd nodig om een speelstijl te vinden die optimaal overtuigt. Voor mij is dat een van de uitdagingen van deze serie: niet alleen de muziek van de barok op een stijlvolle manier te spelen, maar ook terug te gaan naar vroeger tijden, verborgen schatten naar boven te halen en te combineren met muziek en een idioom dat beter bekend is. In dat opzicht is Venetië een zeer aantrekkelijke zoekplaats.