Een vrouw tussen de mannen

De zoektocht naar Venetiaans repertoire voor muziek bij het verhaal van Titiaan heeft een aantal mooie namen opgeleverd. Wat te denken van Massimiliano Neri, ook wel Negri genoemd. Als je zijn naam op Google intoetst verschijnen talloze sites en foto's van een beroemd Italiaans fotomodel, maar de 17e eeuwse componist is lastiger te vinden. En wat mij betreft is het een van de grootste verrassingen van dit programma.

Maar allereerst even de schijnwerper op Barbara Strozzi . Zij is tenslotte de enige dame in het gezelschap. Ook in later eeuwen zal het componeren zich voornamelijk in de hoofden van mannen afspelen, maar toen was het zeker een unicum . Zij was een aangenomen dochter van Giulio Strozzi, een dichter van goede familie. Hij zal haar vader wel geweest zijn want haar moeder was dienstbode in zijn huishouden. Barbara had een goede reputatie als zangeres, maar moet ook aantrekkelijk en intelligent geweest zijn. Ze schrijft attractieve en ritmisch interessante liederen, waarvan we er twee hebben uitgezocht, allebei uit haar opus twee. Er is een uitgebreide website over haar en haar werk, waar de teksten van beide nummers, met een Engelse vertaling te vinden zijn onder nummer 2.04 (Costume de Grande) en 2.09 (La Vendetta): http://barbarastrozzi.blogspot.com/2008/10/opus-2-texts.html

Strozzi hebben we vorig jaar ook gespeeld, maar Biagio Marini was mij nog totaal onbekend. Hij was violist in de San Marco in Venetië, toen Monteverdi daar de scepter zwaaide, maar heeft later ook veel elders gespeeld, zelfs in Brussel. Drie keer getrouwd, vijf kinderen. Hij heeft vooral zijn sporen verdiend met vernieuwingen op het gebied van vioolspel, die hij natuurlijk ook in zijn composities verwerkte. Accoorden met drie snaren tegelijk, tremolo's, verstemde snaren, het was hem niet snel te gek. De Sonate voor drie violen, die we van hem spelen, is ook gebaseerd op een, in dit geval ruimtelijk, effect. Maar ook bij de volgende aflevering zal hij met origineel repertoire aan bod komen.

Dario Castello was geen strijker maar blazer, waarschijnlijk fagottist. Verder is weinig over hem bekend, zelfs zijn geboorte- en sterfjaar zijn onzeker. Op muziek die hij gepubliceerd heeft, staat hij als leider van de blazers van de San Marco. 29 sonates kennen we van hem. Inventieve muziek met veel tempowisselingen.

En dan Massimiliano Neri, ook werkzaam aan de San Marco, van 1644 tot 1664, als organist. Hij is nog geridderd door de Habsburgse keizer en was in zijn tijd bekend en geroemd. Dat daar weinig meer van over is zou te maken kunnen hebben met de hoeveelheid muziek die nog te vinden is. Veel is verloren gegaan, maar we hebben nog een prachtige vierstemmige sonate kunnen vinden.  Muziek die niet onderdoet voor het werk van andere, wel beroemde Venetianen als Vivaldi en Albinoni, die hier geen toelichting nodig hebben.